باوجود تصویب مقاولهنامه بینالمللی ایمنی و بهداشت شغلی (شماره 155) و تأکید قوانین داخلی بر صیانت از نیروی کار، آمار حوادث شغلی در ایران روندی نگرانکننده دارد. این مطالعه با هدف شناسایی علل ریشهای وقوع حوادث ناشی از کار و ارائه راهکارهای کاربردی برای کاهش آن انجام شده است. این مطالعۀ موردی-توصیفی با تحلیل دادههای ثانویه سالهای ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ از منابعی چون سالنامههای آماری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان تأمین اجتماعی و همچنین گزارشهای تفصیلی ادارات کل این وزارتخانه در ۳۱ استان کشور انجام پذیرفت. دادهها در سه محور «علل وقوع حوادث»، «مناطق و صنایع پُرخطر» و «راهکارهای پیشنهادی» مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. بر اساس یافتهها، بخش ساختوساز با 3/37 درصد و صنعت با 7/36 درصد، بیشترین سهم را در وقوع حوادث شغلی دارند. از نظر علتشناسی، اَعمال ناایمن (مانند عدم استفاده از وسایل حفاظت فردی و سهلانگاری) با سهم حدود ۸۰ درصد، و شرایط ناایمن (مانند تجهیزات معیوب و محیطکاری نامناسب) با سهم ۲۰ درصد، اصلیترین دلایل حوادث شناسایی شدند. تحلیلهای استانی نشان داد که عواملی چون «عدم نظارت کافی کارفرما»، «بیتوجهی حادثهدیده»، «نقص فنی دستگاهها» و «عدم آموزش کارگران» در صدر علل وقوع حادثه قرار دارند. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که رویکرد فعلی در مدیریت ایمنی نیازمند بازنگری اساسی است. یک راهبرد جامع برای کاهش حوادث، باید بر چهار محور اصلی متمرکز شود: ۱. تقویت نظام نظارتی و بازرسی با بهرهگیری از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی؛ ۲. نهادینهسازی فرهنگ ایمنی از طریق آموزش مستمر و فراگیر برای تمام سطوح (از کارگر تا مدیر)؛ ۳. الزام و تسهیل استفاده از تجهیزات حفاظت فردی استاندارد؛ و ۴. بهبود قوانین و هماهنگی بیندستگاهی برای اجرای مؤثرتر مقررات.
[۴] مجلس شورای اسلامی. قانون تصویب کنوانسیون ایمنی و بهداشت حرفهای (شماره ۱۵۵) و آییننامه اجرایی. مصوب 15/9/1400. قابل دریافت از: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1679449
[6] وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی. سالنامه آماری 1402 [اینترنت]. تهران: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی؛ 1403. قابل دریافت از: https://yearbook.mcls.gov.ir
[7] 1. کاکایی ح، هاشمنژاد ن، محمدفام ا، شکوهی م، احمدی م، کاکایی ح، و همکاران. ارزیابی علل حوادث شغلی رخ داده در پالایشگاه نفت کرمانشاه با استفاده از چک لیست تارانت طی سالهای ۸۸-۱۳۶۳. مجله دانشگاه علوم پزشکی ایلام. ۱۳۹۱;۲۰(۲):۴۴-۵۲.https://sjimu.medilam.ac.ir/article-1-699-fa.html
[8]1. هیئت وزیران. آییننامه شرایط استخدام بازرسان کار و کارشناسان بهداشت مصوب 28/5/1383 [اینترنت]. قابل دریافت از: https://rc.majlis.ir/fa/law/show/124108
[9] 1. همشهری آنلاین. بزرگترین حادثه معدن جهان در طبس ؛ مرگ تلخ ۵۲ معدنچی| آخرین گزارشها از انفجار دلخراش معدنجوی [اینترنت]. تهران: همشهری آنلاین؛ ۱۴۰۳. قابل دریافت از: https://www.hamshahrionline.ir/news/883451/
شاهدوست,سعید و خانلو,جواد . (1404). بررسی و تحلیل حوادث ناشی از کار در کشور(مطالعۀ گزارشهای ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استانها). ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه, 1404(تابستان), 42-51.
MLA
شاهدوست,سعید , و خانلو,جواد . "بررسی و تحلیل حوادث ناشی از کار در کشور(مطالعۀ گزارشهای ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استانها)", ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه, 1404, تابستان, 1404, 42-51.
HARVARD
شاهدوست سعید, خانلو جواد. (1404). 'بررسی و تحلیل حوادث ناشی از کار در کشور(مطالعۀ گزارشهای ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استانها)', ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه, 1404(تابستان), pp. 42-51.
CHICAGO
سعید شاهدوست و جواد خانلو, "بررسی و تحلیل حوادث ناشی از کار در کشور(مطالعۀ گزارشهای ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استانها)," ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه, 1404 تابستان (1404): 42-51,
VANCOUVER
شاهدوست سعید, خانلو جواد. بررسی و تحلیل حوادث ناشی از کار در کشور(مطالعۀ گزارشهای ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استانها). کار و جامعه. 1404;1404(تابستان):42-51.