ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه

ماهنامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه

بررسی اثرات تحولات فناوری بر بازار کار

نوع مقاله : مقاله علمی

نویسنده
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی
چکیده
با به‌هم پیوستن انواع فناوری‌­ها از قبیل هوش مصنوعی، ربات‌ها، چاپ سه بُعدی، اینترنت اشیا و غیره، جهان در آستانه انقلاب جدیدی قرار گرفته است که به لحاظ سرعت، گستردگی حیطه و مقیاس، عمق و پیچیدگی و اثرگذاری با همۀ آنچه که تاکنون بشر شاهد آن بوده متفاوت است. هم‌زمان با انقلاب فناوری و تغییر و تحولات در کسب‌و‌کارهای مختلف، بیشتر مشاغل نیز دستخوش تغییر و تحول اساسی می‌شوند. در حالی­‌که شاهد تغییر مشاغل موجود هستیم، برخی شغل­‌ها به دلایل مختلف تهدید می‌شوند؛ مشاغل دیگری نیز به سرعت رشد می­کنند و گستره­ای از مجموعه مهارت‌های لازم برای ادامۀ بقای مشاغل احساس می‌شود. ضمن آنکه با پیچیده‌­تر شدن پیشرفت‌­های فناوری و تغییرات پُرشتاب آن و شکل‌­گیری رویکردهای جدید در انتظارات و روش‌های کاری پویا و انعطاف‌­پذیر، روابط و مناسبات بین فعالان در بازار کار اعم از نیروی کار، کارفرما و دولت در حال تغییر است و روش­‌های سنتی در مداخلۀ نهادی این بازار از جمله قوانین و مقررات موجود ناظر بر بازار کار را دستخوش تغییر قرار خواهد داد. در این مقاله با نیم‌نگاهی به سیر تاریخی تحولات فناوری و اثر­گذاری آن بر بازار کار، به اجمال اثرات مورد انتظار تحولات نوین بر آینده اشتغال و کسب‌وکار مورد واکاوی قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها

  • ون‌دام ن‌اچ‌ام. انقلاب صنعتی چهارم و آینده مشاغل. مظاهری ز، مترجم. انتشارات آریانقش؛ 1397.
  • شانی م. آینده کار، مهارت و مشاغل در ایران. شرکت چاپ و نشر بازرگانی؛ 1397.
  • Breque M. Industry 5: Towards a sustainable, human-centric and resilient European industry. European Commission;
  • مرکز همکاری‌های پیشرفت و تحول ریاست جمهوری. انقلاب صنعتی پنجم، در راستای ایجاد صنعت پایدار، انسان محور و تاب‌آور در اروپا. 1400.
  • Future of Jobs Report. World Economic Forum [Internet]. 2023. Available from: https://www3.weforum.org/docs/WEF_Future_of_Jobs_2023.pdf
  • Daugherty PR, Wilson HJ, Narain K. Generative AI Will Enhance — Not Erase — Customer Service Jobs. Technology and Analytics [blog]. Harvard Business Review; 2023 March 30. Available from: https://hbr.org/2023/03/generative-ai-will-enhance-not-erase-customer-service-jobs.
  • IFR. International Federation of Robotics [Internet]. 2021. Available from: https://ifr.org